Eindelijk rustig op de bank… waarom wordt je lichaam juist onrustig bij ontspanning?
Ken je dat?
Zo’n dag waarop je van het ene naar het andere vliegt. Je hebt lekker gewerkt, misschien nog even gesport, boodschappen gedaan en ondertussen ook nog honderd andere dingen geregeld. Je voelt je eigenlijk prima en hebt niet eens zo door hoe druk je bent geweest. Totdat je 's avonds eindelijk op de bank ploft.
Heerlijk, even tijd voor jezelf! Een kop thee erbij, misschien een fijne serie aan en verder helemaal niets meer moeten. Maar in plaats van die heerlijke ontspanning voel je ineens iets heel anders. Je lichaam is onrustig, je voelt je hartslag wat nadrukkelijker en je ademhaling lijkt maar niet tot rust te komen.
En weet je? Ik herken dit zelf ook ontzettend goed. Juist op dagen waarop ik lekker bezig ben geweest, merk ik soms pas 's avonds hoeveel spanning en prikkels ik eigenlijk heb meegenomen. Mijn hoofd vindt dat het tijd is om te ontspannen, maar mijn lichaam lijkt daar nog heel anders over te denken. Best bijzonder eigenlijk, want je zou verwachten dat rust vanzelf komt zodra je eindelijk gaat zitten.
Maar zo werkt ons lichaam niet altijd. Soms heeft het gewoon wat meer tijd nodig om van al dat doen en moeten over te schakelen naar ontspanning. En juist je ademhaling kan daarin een interessante rol spelen. Want waarom merk je die onrust vaak pas wanneer de drukte voorbij is? En hoe kun je jouw lichaam helpen om die rust ook écht te ervaren? Daar neem ik je in deze blog graag in mee.
Je hoofd stopt, maar je lichaam heeft meer tijd nodig
We zijn ontzettend goed geworden in doorgaan.
Van de ene afspraak naar de andere. Even snel een mail beantwoorden. Nog een telefoontje. Ondertussen nadenken over wat er morgen allemaal moet gebeuren.
En vaak hebben we niet eens door hoeveel spanning zich gedurende zo'n dag opbouwt.
Je lichaam reageert voortdurend op alles wat je doet en ervaart.
Bij inspanning of stress wordt je sympathische zenuwstelsel actiever. Dit is het deel van je autonome zenuwstelsel dat je helpt om alert te blijven en in actie te komen.
Je hartslag kan stijgen, je spieren spannen zich aan en ook je ademhaling past zich aan.
Dat is volkomen normaal.
Alleen betekent stoppen met je activiteiten niet automatisch dat al die lichamelijke reacties onmiddellijk verdwijnen.
Je kunt wel op de bank zitten, maar lichamelijk nog niet helemaal tot rust zijn gekomen.
Waarom merk je juist die onrust in je lichaam bij ontspanning
Overdag is je aandacht vaak naar buiten gericht.
Je bent bezig met je werk, voert gesprekken, denkt na en reageert op wat er om je heen gebeurt.
Daardoor merk je misschien nauwelijks hoe gespannen je schouders zijn, hoe snel je ademt of hoeveel onrust je eigenlijk voelt.
Maar zodra je gaat zitten, verandert dat.
De afleiding valt weg.
En ineens ontstaat er ruimte om te voelen wat er in je lichaam gebeurt. En merk je onrust in je lichaam bij die ontspanning.
Je merkt je hartslag op, je voelt spanning en misschien valt het je op dat je ademhaling hoog zit.
Niet noodzakelijk omdat die klachten pas op dat moment ontstaan, maar omdat je er nu meer aandacht voor hebt.
En dat kan behoorlijk verwarrend zijn.
Want je wilde toch juist ontspannen?
Wat heeft je ademhaling hiermee te maken?
Je ademhaling is nauw verbonden met je autonome zenuwstelsel.
Wanneer je gespannen, gehaast of alert bent, kan je ademhaling sneller of onregelmatiger worden.
Misschien adem je vaker hoog in je borst, zucht je regelmatig of houd je ongemerkt je adem even vast.
Op zichzelf zijn dat normale reacties.
Maar wanneer je gedurende de dag veel spanning ervaart, kan een onrustig adempatroon blijven bestaan terwijl je alweer rustig op de bank zit.
Soms ontstaat daardoor een wisselwerking.
Je merkt dat je ademhaling onrustig is, gaat er meer op letten en probeert vervolgens extra diep adem te halen.
Maar juist dat bewust grote happen lucht nemen kan bij sommige mensen het gevoel van onrust versterken.
Een rustige ademhaling betekent namelijk niet dat je zoveel mogelijk lucht moet inademen.
Het gaat erom dat je ademhaling past bij wat je lichaam op dat moment nodig heeft.
Waarom ontspannen soms als een opdracht voelt
Dit vind ik misschien wel het interessantste.
We willen tegenwoordig overal goed in zijn.
Goed werken. Gezond eten. Voldoende bewegen. Goed slapen.
En zelfs ontspannen moet soms op de juiste manier.
Je gaat op de bank zitten en denkt:
Zo, en nu moet ik ontspannen.
Maar wanneer je vervolgens merkt dat je nog onrustig bent, ontstaat er frustratie.
Waarom lukt het niet?
Waarom blijft mijn hoofd zo druk?
Waarom voel ik mijn hartslag?
En voordat je het weet, ben je juist heel hard je best aan het doen om rustig te worden.
Terwijl ontspanning zich niet altijd laat afdwingen.
Soms heeft je lichaam gewoon even tijd nodig.
Ook ik herken dit
Wat ik zelf interessant vind, is dat ik dit ondanks mijn werk als ademcoach ook herken.
Je kunt een hele dag lekker bezig zijn en eigenlijk nergens bij stilstaan.
Maar zodra je eindelijk gaat zitten, merk je pas hoeveel indrukken je hebt verwerkt en hoeveel spanning er misschien nog in je lichaam aanwezig is.
En natuurlijk weet ik hoe belangrijk een rustige ademhaling is.
Maar dat betekent niet dat ik altijd automatisch ontspannen ben.
Juist die momenten herinneren mij eraan dat bewustwording zo belangrijk is.
Niet om iedere lichamelijke reactie direct te willen veranderen, maar om te herkennen wat je lichaam je probeert te vertellen.
Hoe help je je lichaam om over te schakelen naar rust?
Gelukkig hoef je daar niet meteen een uitgebreide ademhalingsoefening voor te doen.
Sterker nog: soms is het juist prettig om het heel eenvoudig te houden.
1. Geef jezelf een overgangsmoment
Probeer na een drukke dag niet direct van honderd naar nul te gaan.
Maak bijvoorbeeld eerst een rustige wandeling, ruim op je gemak iets op of neem een warme douche.
Zo creëer je een overgang tussen alle activiteiten en je rustmoment.
2. Merk je ademhaling op zonder iets te veranderen
Ga comfortabel zitten en voel eens hoe je ademt.
Bewegen je onderste ribben een beetje mee? Zijn je schouders ontspannen? Adem je door je neus?
Je hoeft niets te forceren.
Observeer alleen wat er gebeurt.
3. Laat je uitademing rustig verlopen
Wanneer je merkt dat je ademhaling gejaagd is, kun je proberen om rustig door je neus in te ademen en je uitademing iets te verlengen.
Niet overdreven diep.
Niet zo langzaam mogelijk.
Gewoon comfortabel.
Doe dit bijvoorbeeld één tot twee minuten.
Een rustige, niet-geforceerde ademhaling kan helpen om spanning te verminderen. Het is geen knop waarmee je je zenuwstelsel onmiddellijk uitschakelt, maar wel een manier om je lichaam een rustiger signaal te geven.
4. Accepteer dat je niet onmiddellijk ontspannen hoeft te zijn
Misschien wel de belangrijkste tip.
Je hoeft niet iedere avond direct volledig ontspannen te zijn.
Soms heb je een drukke dag gehad.
Soms ben je moe.
Soms voel je spanning.
En dat mag er ook gewoon even zijn.
Door niet voortdurend tegen die gevoelens te vechten, kan het gemakkelijker worden om ze te laten afnemen.
Functionele ademhaling begint bij bewustwording
Tijdens mijn ademcoaching kijk ik niet alleen naar hoe iemand ademt.
Ik kijk ook naar de momenten waarop de ademhaling verandert.
Wat gebeurt er tijdens het werken?
Hoe adem je wanneer je geconcentreerd bent?
Wat merk je wanneer je eindelijk tot rust komt?
En misschien nog wel belangrijker: herken je zelf wanneer je lichaam spanning vasthoudt?
Want wanneer je jouw ademhalingspatronen beter leert begrijpen, kun je er ook bewuster mee omgaan.
Niet door de hele dag met je ademhaling bezig te zijn.
Maar juist door te leren wanneer je iets kunt loslaten.
Misschien hoef je niet beter te leren ontspannen
We denken vaak dat ontspanning iets is wat we moeten bereiken.
Een doel.
Een oefening die moet lukken.
Maar misschien begint het wel veel eenvoudiger.
Door te herkennen wanneer je lichaam nog druk is.
Door jezelf niet te veroordelen wanneer je onrust voelt.
En door je lichaam de tijd te geven om terug te schakelen.
Want je hoofd kan dan wel besluiten dat de dag voorbij is, je lichaam heeft soms gewoon wat langer nodig om mee te komen.
Wil jij meer rust ervaren in je lichaam?
Herken jij dat je ademhaling onrustig blijft, zelfs wanneer je probeert te ontspannen?
Tijdens functionele ademcoaching onderzoeken we samen jouw adempatroon en leer je hoe je met kleine, praktische aanpassingen meer rust kunt ervaren.
Wil je liever zelfstandig aan de slag? Dan is mijn Online 10-Weekse Functionele Adem Reset misschien iets voor jou.
Je leert stap voor stap hoe je ademhaling werkt en hoe je die op een rustige manier kunt ondersteunen.
Heb je regelmatig nieuwe of onverklaarde hartkloppingen, pijn op de borst, ernstige benauwdheid of andere verontrustende lichamelijke klachten? Laat deze dan medisch beoordelen. Niet alle lichamelijke onrust wordt veroorzaakt door stress of ademhaling.
Opmerkingen